اين استان دارای هفت شهرستان  به نام های گرگان - بندر ترکمن-بندر گز - علی آباد-کردکوی - گنبد کاووس و مينودشت و دارای 16 شهر و 16 بخش و 45 دهستان می باشد. در اين استان اقوام مختلفی همچون ترک - ترکمن - بلوچ و قزاق - فارس - سيستانی و مازندرانی زندگی می کنند.

شهرستان گرگان
شهر گرگان يا همان اسنرآباد بر اساس متون مکتوب , آثار تاريخی چندين هزار ساله دارد . در گذشته فضا در قديمی شهر هميشه هسته اوليه شکل گيری شهر بوده است.و بر فضايي چون مرکز شهر , محلات , گذرگاهها ميادين و ... استوار بوده است.

بافت قديمی به جا مانده در استرآباد غالبا متعلق به دوران صفويه , زنديه و علي الخصوص وابسته به سبک دوران قاجار است , در معماری بافت قديم , عواملی مثل آب , زمين , تابش نور خورشيد و همچنين عوامل اجتماعی فرهنگی نقش به سزايي داشته است.

گرگان توسط بارويي به طول 6 کيلومتر محصور بوده است و بر نقاط مختلف اين بارو و به فاصله های معين برجهايي قرار داشت که در آنها قراولان از شهر محافظت می کردند, رفت و آمد از 4 دروازه انجام می گرفت.

در حاشيه بيرونی باروها خندقی عميق حفر شده بود که از خاک آن باروها را بنا کرده بودند, از اواسط حکو.مت قاجار استرآباد به سوی تخريب و ويرانی کامل رفت و در اوايل حکومت پهلوی اول باقی مانده آنهم از بين رفت و با معماری و فرم امروزی دوباره شکل گرفت.

شهرستان بندر ترکمن
شهر ترکمن از شهرهای غرب استان گلستان است که از طرف شمال به جمهوری ترکمنستان و از طرف جنوب شرقی به شرستانهای گرگان و علی آباد و از طرف جنوب به شهرستان  کردکوی و از طرف غرب به دريای مازندران و شهرستان بندر گز ارتباط دارد اين شهرستان دارای 19020 کيلومتر مربع مساحت دارای دو بخش سی دهستان و دو شهر بندر ترکمن و گميشان می باشد.

از مهمترين ويژگی های اين شهرستان موقعيت صيد گاهی و گردشگری آن است.

جاذبه های گردشگری آن عبارتند از تالاب گميشان و صيدگاههای مجاور آن که با وجود پرندگان آبزی و کنار آبزی که پيوسته چشم انداز طبيعی و زيبايي دارد.

در فصل مهاجرت پرندگان با ورود پرندگان مهاجر, بر زيبايي آن می افزايد.

جاذبه هاي طبيعي

آشورا ده
يكي از جلوه‌هاي تماشايي استان گلستان، همچون ساير نواحي شمالي ايران، وجود روستاهاي زيبا بويژه در دل جنگل‌هاي آن است.گذرازاين روستاهاوبازديدازآداب ورسوم آنان وتوقف دركنارمردم باصفا و مهربان آنها، خاطره‌اي فراموش ‌ناشدني براي هرعلاقه‌مندبه سفروتفرج فراهم مي‌آورد. ازجمله اين روستاها مي‌توان به ناحيه روستايي آشوراده اشاره كرد.

آشوراده از جمله نقاط ديدني و تماشايي استان گلستان و از توابع شهرستان بندرتركمن است كه دربيست و پنج كيلومتري مركز استان يعني شهر گرگان واقع شده است.آشوراده به شكل جزيره است و آب و هواي معتدل مرطوب دارد.

زبان مردم اين جزيره فارسي و تركي است. همه مردم مسلمان و پيرو مذهب شيعه يا سني هستند.

اين جزيره زيستگاه‌ مناسبي براي انواع جانوران است و همواره يكي ازجزيره‌هاي ديدني و توريست ‌پذير استان گلستان محسوب شود. تماشاي صيدماهيان خاوري،اسكله،تأسيسات بندرتركمن سواحل جزيره آشوراده از جاذبه‌هاي اين ناحيه به شمار مي‌آيد.

درياي خزر
مهم‌ترين منابع آبي جذب جهانگرد در استان گلستان، درياي خزر و سواحل زيباي آن با چشم‌اندازها و مناظر بسيار بديع، دلنشين و ديدني است و همواره مسافران بسياري را از دور و نزديك به سوي خود جلب مي‌كند. درياي مازندران از ظرفيت‌ها و قابليت‌هاي بس بالايي در زمينه بهره‌برداري‌هاي جهانگردي برخوردار است كه در نوع خود شايد كم‌نظير باشد.

 سواحل و كرانه‌هاي درياي خزر در پيوند با جلگه سرسبز و كوه‌هاي بلند سر به فلك كشيده البرز، از ديدني‌ترين و جالب‌ترين نقاط استان است.درياچه خزر 438 هزار كيلومتر مربع و سعت دارد و بزرگ‌ترين درياچه جهان به شمار مي‌رود.

سواحل جنوبي آن از خليج حسينقلي تا آستارا به خط ساحلي ايران مربوط است.سواحل گوشه جنوب شرقي، قسمتي از ضلع جنوبي و شرقي درياي خزر به استان گلستان(به خصوص شهرستان‌هاي بندر تركمن و كردكوي) محدود است. كناره‌هاي دريا عموماً پست و ماسه‌زار و در بعضي نقاط به صورت تپه‌هاي ماسه‌اي ساحلي درآمده است.

درياي خزر نقش تعيين‌كننده‌اي در آب و هواي سواحل شمال ايران دارد. مي‌توان گفت كه زيبايي‌هاي كم‌نظير گرگان به موجوديت و حفظ شرايط زيستي اين دريا بستگي دارد.در محدوده استان گلستان دو اسكله بندر گز و بندر تركمن با كاركرد تفريحي و تفرجي، از تفرجگاه‌هاي مهم استان و از اماكن مطلوب جهت گذران اوقات فراغت شهروندان و مسافران محسوب مي‌شود.

مجموعه تالاب‌هاي آق‌قلا و اترك
اين مجموعه در قسمت جنوبي رودخانه اترك واقع شده و مشتمل بر تالاب‌ها و مرداب‌هاي اينچه، آلماگل، آلاگل، اينجه برون، بي‌بي شيروان، آجي‌گل، نمك و دانشمند است كه مجموع مساحت آنها هزارو دويست و پنجاه هكتار تخمين زده مي‌شود.

برخي از اين تالاب‌ها از جمله تالاب‌ آلاگل در فهرست كنواسيون تحقيقات بين‌المللي پرندگان آبزي و مهاجر در سال هزارو سيصدوپنجاه به ثبت رسيده است.

فاصله تالاب‌ها از يكديگر بسيار نزديك است و آب و هواي محدوده آنها مديترانه‌اي گرم با تابستان‌هاي خشك و گرم و زمستان‌هاي ملايم مي‌باشد.

سطح آب تالاب‌ها در زمان پرآبي به بيش از دوهزارو پانصد هكتار نيز مي‌رسد.اين مساحت به عواملي نظير ميزان آب ورودي و خروجي، به اقليم و ديگر عوام محيطي بستگي دارد.آب اين تالاب‌ها از رودخانه‌ اترك تأمين مي‌شود.

تالاب‌هاي ياد شده محل زيست پرندگان مهاجر متنوعي است كه از جمله آنها مي‌توان به فلامينگو‌ها ، قوها، غازها، حواصيل و... اشاره كرد. فصل شكار طبق تقويم اداره محيط‌زيست از اول پاييز تا آخر زمستان هر سال و هر هفته دو روز(چهارشنبه و جمعه) مي‌باشد.

از ماهيان اين تالاب‌ها نيز مي‌توان به كولي، اورنج، سيم‌پرك و شيشه ماهي اشاره كرد كه فصل صيد آن طبق مجوز اداره محيط‌زيست گنبد از پانزده ارديبهشت تا پانزده اسفند ماه هر سال مي‌باشد.

از آنجا كه اين مجموعه‌ تالاب‌ها و مرداب‌ها داراي راه‌هاي دسترسي، محوطه‌هاي اطراق، چشم‌اندازهاي دشتي، مرغزارهاي وسيع و پرندگان بومي و مهاجر، همچنين استفاده‌هاي طبي مي‌باشند، قابليت‌هاي فوق‌العاده‌اي را براي ايجاد يك كانون توريستي فراهم مي‌كنند. شكار و صيد بي‌رويه، چراي دام، وارد كردن گونه‌هاي غير بومي، قطع اشجار و... ازجمله عوامل تهديدكننده اين تالاب‌ها به شمار مي‌آيند.

تالاب گميشان

مجموعه تالاب گميشان به دليل تنوع زيستي، وجود گياهان آبزي و كنار آبزي به عنوان يك ذخيره‌گاه ژنتيكي با ارزش از گونه‌هاي پرندگان، آبزيان و گياهان آبي، اهميت يافته است.اين تالاب‌ در 60 كيلومتري شمال غرب گرگان پس از گذر از گرگان، بندر تركمن، گميشان و خواجه نفس واقع شده است.

مشاهده بيش از 20 گونه ماهي و 100 نوع پرنده كه تعدادي از آنها نيز نادر هستند،از جمله جلوه‌هاي تماشايي تالاب گميشان مي‌باشد.علاوه بر آن، اين تالاب به عنوان يك منطقه تفريحي، آموزشي در سطح كشور مطرح است و همه ساله در فصول مختلف سال علاقه‌مندان بي‌شماري را به سوي خود جذب مي‌كند.